Türkiye'de Yüksek Gereksinimli Kaldırma Projelerinde Vinç Tedarikçisi Nasıl Doğrulanır?

Destek güvencesi olmayan bir vinç, gerçekte sahip olduğunuz bir kaldırma kapasitesi değildir.

Rutin bir kaldırma operasyonunda bu ifade soyut görünebilir.

Ancak ağır komponentler, büyük çalışma yarıçapları, sabit bakım duruşu pencereleri ve kaldırma planını inceleyecek bir işverenin bulunduğu yüksek gereksinimli bir kaldırma operasyonunda riskin önemli bir bölümü tam olarak burada ortaya çıkar.

Makine seçilmiş ve yük çizelgesi kontrolü tamamlanmış olabilir. Ancak altı günlük bir çalışma penceresinin üçüncü gününde meydana gelen bir hidrolik arıza, teknik bir problemi doğrudan ticari ve operasyonel bir probleme dönüştürebilir.

Bundan önce iki karar verilmiştir:

Şantiye ve proje programı hangi vinç sınıfını gerektiriyor?

Bu kaldırma operasyonu gerçekte ne kadar kaldırma kapasitesi gerektiriyor?

Bu rehber ise üçüncü soruya odaklanmaktadır:

Bu makineyi sağlayacak tedarikçiden hangi şartlar talep edilmelidir?

Aşağıdaki maddelerin tamamı sözleşmeye veya ihale dokümanına yazılabilir.

Tedarikçi kapasitesi bir marka hakkındaki öznel değerlendirme değildir. Her maddesi tedarikçinin ya taahhüt edebileceği ya da edemeyeceği sözleşmeye dönüştürülebilir bir gereksinimler listesidir.

Tedarikçinin Gerçekten Belirleyici Olduğu Noktalar

Yüksek gereksinimli bir kaldırma operasyonunun tamamında tedarikçi kapasitesinin doğrudan belirleyici olduğu yalnızca birkaç kritik aşama vardır.

Kaldırma planının mühendislik tasarımı, zemin koşulları, personel ve operasyonel kontroller ayrı konulardır ve en az bunlar kadar önemlidir.

Ancak tedarikçiye bağımlı olduğunuz noktaları önceden belirleyin. Çünkü sözleşmenizin doğrudan kapsaması gereken alanlar bunlardır.

Mobilizasyon ve Kurulum

Montajı kim denetleyecek?

Bu kişiler doğrudan tedarikçinin çalışanları mı, yoksa üçüncü taraf bir alt yüklenici mi?

Hangi dokümanlar yazılı olarak sağlanacak?

• Kurulum prosedürleri
• Devreye alma kontrol listeleri
• Teslim ve kabul kayıtları

Kafes bomlu paletli vinçlerde bu süreç, tekerlekli vinçlere göre çok daha kapsamlıdır.

Bu nedenle cevap tedarikçinin genel ürün gamına değil, gerçekte kullanacağınız vinç sınıfına özgü olmalıdır.

Sahada Devreye Alma ve Teslim

Makine kabul edilmeden önce hangi fonksiyonlar test edilecek?

Son kabulü kim imzalayacak?

Makine satın alınıyorsa operatörlere verilecek teslimat eğitimi de bu aşamanın bir parçasıdır.

Bu eğitim proje programına önceden dahil edilmelidir; makine gelir üretmeye başladıktan sonra yapılacak ek bir işlem olarak görülmemelidir.

Kritik Kaldırma Döneminde Yedek Parça Desteği

Sorulması gereken soru:

“Yedek parçanız var mı?”

değildir.

Bunun yerine şunları sorun:

Bu vinç sınıfı için hangi parçalar Türkiye’de stoklanıyor?

Türkiye’de bulunmayan bir parçanın tedarik ve sevk süreci nasıl işliyor?

Sabit bir bakım duruşu veya kaldırma penceresi sırasında arıza meydana gelirse tam olarak ne yapılacak?

Bu konuda gerçekçi bir cevap, iyimser bir cevaptan daha değerlidir.

Ayrıca cevabın yazılı olarak verilmesini istemek makuldür.

Teknik Eskalasyon Süreci — ve Kararın Nerede Verildiği

Karmaşık bir arıza veya standart dışı bir kaldırma konfigürasyonu söz konusu olduğunda kime danışılır ve cevap ne kadar sürede alınır?

Buradaki kritik konu şudur:

Bir kararın Türkiye dışına gönderilip tekrar Türkiye’ye dönmesi gerekiyor mu ve süreç kaç farklı organizasyondan geçiyor?

Teknik eskalasyon süresi, özellikle standart dışı bir konfigürasyonun Türkiye dışındaki bir teknik otorite tarafından onaylanması gereken durumlarda, yedek parça bulunabilirliği kadar önemli bir risk hâline gelebilir.

Hangisinin daha büyük risk olduğu önceden varsayılamaz.

Bir yedek parça stok uyumsuzluğu, gümrük veya nakliye nedeniyle gecikebilir.

Teknik bir karar ise onay zinciri nedeniyle gecikebilir.

Bu nedenle yedek parça tedarik yolunu ve teknik karar/onay yolunu iki ayrı konu olarak değerlendirin.

Her tedarikçiden, rutin servis sürecini değil, doğrudan bir kaldırma operasyonunu esas alarak teknik eskalasyon sürecini açıklamasını isteyin:

Standart dışı bir kaldırma konfigürasyonunu onaylama konusunda mühendislik yetkisi kimdedir? Başka bir lokasyondaki uzmanlara danışılırken yerel ekip sorumluluğu üstlenmeye devam ediyor mu?

Zoomlion’un Türkiye’deki servis organizasyonunun yapısı ayrı bir rehberde ele alınmaktadır.

Proje Koordinasyonu

Birden fazla iş paketinden oluşan projelerde tedarikçi, planlama ekibinizle doğrudan koordinasyon sağlayacak adı önceden belirlenmiş tek bir sorumlu kişi atıyor mu?

Yoksa her fonksiyon için farklı bir kanal üzerinden mi iletişim kuruluyor?

Bu konu teknik özellik tablolarında nadiren görülür.

Ancak zorlu bir proje döneminin nasıl yönetileceğini çoğu zaman doğrudan etkiler.

Üstelik sözleşme imzalanmadan önce doğrulanması son derece kolaydır:

O kişinin kim olacağını sorun.

Doğrulanabilir Proje Referansları — Kendi Vinç Sınıfınızda

Her tedarikçi referans projeler sunabilir.

Gerçekten değerli bir proje referansında dört temel bilgi bulunur:

• Proje sahası
• Makine modeli
• Yaklaşık tarih
• Müşterinin faaliyet gösterdiği sektör

Bilgiler, yalnızca tedarikçinin anlattığına inanmak zorunda kalmadan bağımsız olarak doğrulama yapabileceğiniz kadar somut olmalıdır.

En sık gözden kaçırılan kriter ise vinç sınıfıdır.

Bir tedarikçinin 100 ton sınıfındaki tekerlekli vinçlerde güçlü bir geçmişe sahip olması, 600 ton sınıfındaki kafes bomlu paletli vinçlerde aynı kapasiteye sahip olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Çünkü:

• Kurulum gereksinimleri farklıdır.
• Yedek parça stokları farklıdır.
• Mühendislik desteği farklıdır.
• Çoğu durumda görev alan ekipler de farklıdır.

Bu nedenle gerçekten ihtiyaç duyduğunuz vinç sınıfı ve tonaj seviyesinde proje referansı isteyin.

Diğer vinç sınıflarındaki referansları ise doğrudan kanıt değil, arka plan bilgisi olarak değerlendirin.

Bir tedarikçi kamuya açık proje referansları yayımlıyorsa bunlar görüşmenin başlangıç noktasıdır, sonu değil.

Bir sonraki değerli soru şudur:

Bu makineyi gerçekten kullanmış bir operatör veya proje ekibiyle doğrudan görüşebilir misiniz?

İki Ayrı Doküman Seti Vardır — Bunları Birbirine Karıştırmayın

Teslimattan Önce

Spesifik makineye ait Uygunluk Beyanı talep edilmelidir.

Bu belgede makinenin hangi mevzuat ve uyumlaştırılmış standartlar esas alınarak değerlendirildiği belirtilmelidir.

Mobil vinçler açısından ilgili uyumlaştırılmış standart EN 13000’dir ve Türkiye’de TS EN 13000 olarak uygulanmaktadır. Standart, nominal kapasite sınırlayıcısı gibi gereklilikleri de kapsar.

Hangi uygunluk değerlendirme yolunun uygulanacağı, makinenin hangi pazara arz edildiğine bağlıdır.

Türkiye pazarına arz edilen makineler açısından geçerli ulusal düzenleme Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) olup, AB Makine Direktifi’nin Türkiye mevzuatına aktarılmış hâlidir.

Dolayısıyla Türkiye’de piyasaya arz edilen bir makine için talep edilmesi gereken belge, ilgili mevzuata göre düzenlenmiş Uygunluk Beyanıdır.

(AB) 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü, 20 Ocak 2027 tarihinden itibaren AB pazarına arz edilen makineler için uygulanacaktır. Türkiye’deki üreticilerin AB’ye ihracatında dikkate alınması gereken bu düzenleme, Türkiye’de teslim edilen bir makineye otomatik olarak uygulanmaz.

Mevzuat değişebileceğinden, makinenin piyasaya arz edildiği tarihte hangi düzenlemenin geçerli olduğunu tedarikçinizle teyit edin.

Bunlara ek olarak şunları talep edin:

• Kullanacağınız tüm konfigürasyonlara ait yük çizelgeleri
• Kullanım dokümanları
• Bakım dokümanları

Teslimattan Sonra

Türkiye’de kaldırma ekipmanları, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamında İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği uyarınca periyodik kontrole tabidir.

Kontroller yetkili kişiler tarafından yapılmalı ve kayıt altına alınmalıdır. İlgili standartlarda farklı bir süre belirtilmediği durumlarda periyodik kontrol aralığı genel olarak yılda en az bir kezdir.

Vinç operatörlüğü ayrıca ulusal sistem kapsamında mesleki yeterlilik şartlarına tabi olabilir ve ilgili belgelerin belirli geçerlilik süreleri bulunabilir.

Bu nedenle kullandığınız vinç sınıfı ve görev için güncel olarak geçerli olan şartları doğrulayın.

Tedarikçinizle şu ayrımı açıkça yapın:

Bu mevzuat düzenine uyum için hangi belgeleri tedarikçi sağlayacak ve hangi kayıtları kendi organizasyonunuz oluşturup saklamak zorunda?

Bu konuyu sözleşmeden önce netleştirmek kolaydır.

Periyodik kontrol zamanı geldiğinde eksikleri tamamlamaya çalışmak ise çok daha maliyetli olabilir.

Bunları Bir İhale Soru Listesine Dönüştürün

Yukarıdaki konuların tamamı karşılaştırılabilir cevaplar sağlayacak sekiz soruya indirgenebilir.

Kısa listenizdeki her tedarikçiye aynı soruları sorun:

• Bu vinç sınıfında kurulum ve devreye alma çalışmalarını kim denetleyecek? Bu kişiler doğrudan sizin çalışanlarınız mı?
• Hangi kurulum, devreye alma ve teslim/kabul dokümanlarını sağlayacaksınız?
• Bu vinç sınıfı için hangi yedek parçalar Türkiye’de stoklanıyor? Türkiye’de bulunmayan parçaların tedarik ve sevk süreci nasıl işliyor?
• Sabit bir bakım duruşu veya kritik kaldırma penceresi sırasında arıza meydana gelirse hangi süreç uygulanacak?
• Teknik eskalasyon sürecinizi açıklayın: Vakayı kim teslim alıyor, standart dışı bir konfigürasyonu kim onaylayabiliyor ve karar nerede veriliyor?
• Projemiz için adı önceden belirlenmiş tek koordinasyon sorumlusu kim olacak ve hangi konularda karar verme yetkisine sahip olacak?
• Aynı vinç sınıfı ve benzer tonaj seviyesinde üç proje referansı sağlayın; proje sahası, model, yaklaşık tarih ve sektör bilgilerini belirtin.
• Makineyle birlikte hangi uygunluk ve muayene belgeleri sağlanacak, hangi kayıtları bizim oluşturmamız ve saklamamız gerekecek?

Zoomlion açısından bu soruların yöneltilebileceği yerel ekipler ve bunların açık iletişim adresleri Türkiye iletişim sayfasında listelenmektedir.

Bu sekiz sorunun tamamına somut cevap verebilen bir tedarikçi, size hem doğrulanabilecek hem de sözleşmeye aktarılabilecek bilgiler sunmuş olur.

Yalnızca genel ifadelerle cevap verebilen bir tedarikçinin yaklaşımı da başlı başına değerlendirilmesi gereken bir bilgidir.

Önemli Noktalar

• Yüksek gereksinimli bir kaldırma operasyonunda tedarikçi kapasitesi sözleşmeye yazılabilecek gereksinimler bütünüdür; marka hakkında öznel bir değerlendirme değildir.
• Tedarikçinin belirleyici olduğu kritik aşamalar sınırlıdır: kurulum gözetimi, devreye alma, kritik çalışma penceresindeki yedek parça desteği, teknik eskalasyon ve proje koordinasyonu.
• Yedek parça tedarik yolunu ve teknik karar/onay yolunu ayrı ayrı sorun. Teknik eskalasyon gecikmesi, yedek parça bulunabilirliği kadar kritik bir risk olabilir; ancak bunun yerine geçen bir risk değildir.
• Proje referansının değeri doğrulanabilirliğine bağlıdır: saha, model, tarih ve sektör bilgileri bulunmalı ve referans kendi vinç sınıfınız ile tonaj seviyenizle ilgili olmalıdır.
• Uygunluk değerlendirme yöntemi makinenin hangi pazara arz edildiğine bağlıdır. Teslimattan sonraki periyodik kontrol ve operatör yeterlilik yükümlülükleri ise ayrı bir konudur ve bunların önemli bir bölümü işletmecinin sorumluluğundadır.

İlgili İçerikler

• Türkiye’de Yüksek Gereksinimli Kaldırma Projelerinde Vinç Kapasitesi Planlaması
• Paletli, Tüm Arazi, Arazi Tipi veya Teleskopik Paletli: Türkiye Şantiyeleri İçin Vinç Sınıfı Seçimi
• Satın Alma Fiyatının Ötesinde: Türkiye’de İş Makinesi Sahibi Olmanın Gerçek Maliyeti
• Türkiye’de İş Makinesi Satın Alırken Satış Sonrası Destek Nasıl Değerlendirilir?